Sla op maandag het sportkatern van de krant open en blader door naar de uitslagen van het amateurvoetbal. Lees de namen, prevel ze zacht voor je uit en proef de klanken. Zwaagwesteinde-Trynwâlden 5-2, VIOS B-Ajax B 2-0, De Beursbengels-Zuidvogels 0-2, De Noormannen-Bevelanders 3-1, Oeken-Grolse Boys 1-0, Eldenia-Elistha 8-0.

Nederland kent meer dan 2700 voetbalverenigingen en voor al die verenigingen is ooit een naam bedacht. Zo werd HSC'21, dat ontstond uit de brokstukken van Geel Zwart (de clubkleuren inderdaad), in 1921 opgericht als DIO (Door Inspanning Ontspanning). Via HAC (Haaksbergsche Athletiek Club) en RKHSC (Rooms Katholieke Haaksbergse Sport Club) veranderde de clubnaam in 1969 uiteindelijk in HSC'21. De club waar ik begon met voetballen heet al meer dan 100 jaar GFC, de Goorsche Football Club die in 1907 werd opgericht. Ook de oudste club van Nederland had een afkorting als naam; HFC, de Haarlemsche Football Club, in 1879 opgericht door sportpionier Pim Mulier.

Komt veel voor, een afkorting als clubnaam, althans in Nederland. Vooral met een plaatsnaam als kern, zoals dus HSC, GFC en HFC. Maar er zijn er veel meer. AFC (Amsterdam), AFC'34 (Alkmaar), DSVD (Deurningen), HHC (Hardenberg), KOSC (Ootmarsum), RCH (Heemstede), SVBO (Barger-Oosterveld), vv THEO ('t Haantje) en Zelos (Zelhem) bijvoorbeeld. WKE, Woonwagen Kamp Emmen, kan ook.

En we hebben die waar een aansporing of iets dergelijks de basis is van het letterwoord. Zoals Hector (Het Eerste Clubje Tot Onze Roem), LONGA (LichaamsOntspanning Na Gedane Arbeid), PSZ uit Zaandam (Prettige Spelers Zegevieren), Stevo (STEeeds VOoruit), VIOS (Vlug Is Ons Spel of Vooruitgang Is Ons Streven) en Vogido (Voor Ons Genoegen Is Dit Opgericht). Of zoiets als HBOK, dat staat voor Het Begon Op Klompen. In Amsterdam nog wel, kan allemaal. De oprichters van MMO uit Hoogmade brachten mogelijk hun eigen gemoedstoestand in de naam tot uiting. Het betekent namelijk Met Moeite Opgericht. TPO werd Tussen Puinhopen Opgericht in Moerdijk.

Het is ook mogelijk een afkorting te bedenken die tevens een eigen, liefst toepasselijke betekenis heeft. Zo komt de vereniging G.O.E.S. uit Goes en staat de naam voor Gezamenlijk Opwaarts Eendrachtig Sterk. En er is een Groningse vrouwenvoetbalvereniging die D.I.V.A.'83 heet, oftewel Dames In Voetbal Actief.

Soms wordt, gezien de veranderde tijdgeest, de betekenis van een afkorting gewijzigd. AGOVV bijvoorbeeld stond voor Apeldoornse GeheelOnthouders VoetbalVereniging, maar toen dat niet meer haalbaar bleek, werd in 1921 de betekenis veranderd in Alleen Gezamenlijk Oefenen Voert Verder.

Behalve verenigingen met een afkorting als naam, zijn er verenigingen genoemd naar de clubkleuren, verenigingen met een klassieke Latijnse of Griekse naam, met een streek- of plaatsnaam, een dierennaam (vooral vogels zijn populair), een Engelse, Franse of andere niet-Nederlandse naam en wat al niet meer.

We hebben Read Swart (op zijn Fries), Achilles, Harkema Opeinde, De Pelikanen uit Appingedam, The Knickerbockers uit Groningen en het Groesbeekse De Treffers.

Rood Zwart, Excelsior, Twenthe, Sprinkhanen uit Didam, Quick of Be Quick en in Oude Pekela is er Noordster (stond op de fietsband van een van de oprichters).

Blauw Wit, Heracles, Montagnards dat speelt in het Limburgse Berg, IJsselmeervogels, La Première en Succes uit Hippolytushoef (Succes was een merk naaimachine dat een van de oprichters thuis had en dat volgens hem gesmeerd liep).

Groen Geel uit Groningen, Argon, Heerjansdam, De Zebra's uit Hilversum, het Amsterdamse Fenerbahçe en De Willy's uit Wilbertoord.

Groen Wit, Sparta, vv Texel, het Harlingse Zeerobben, FC Chabab uit Amsterdam en Kogelvangers uit het Brabantse Willemstad (de eerste locatie daar was een wei waar schietverenigingen een heuvel hadden opgeworpen om de kogels te vangen).

De namen Achilles, Excelsior, Sparta en Quick mogen zich overigens in een flinke populariteit verheugen. Daar zijn er nogal wat van. Achilles'12, Achilles 1894 uit Assen, Achilles'29, Achilles Enschede, Achilles Reek en Achilles Veen. Excelsior'20, Excelsior'31, Excelsior Maassluis, Excelsior Pernis, Excelsior Rotterdam en Excelsior Zetten. Sparta'18, Spartaâ'25, Sparta'30, Sparta'59, Sparta Enschede, Sparta Nijkerk en natuurlijk Sparta uit Rotterdam. Maar ook Spartaan'20 uit Rotterdam en de Spartanen uit het West-Friese Wognum. En dan de Quicks en Be Quicks. Quick 1888, Quick 1890, Quick'20, Quick Boys, Be Quick'28, Be Quick 1887 uit Groningen, Be Quick Zutphen en in Den Haag spelen zowel Quick als Quick Steps.

Niet erg origineel natuurlijk dat Achilles, Excelsior, Sparta en Quick. Bij hen die hun club naar de plaats of streek noemden, was de fantasie niet veel groter. Al schuilt daar soms wel enige schoonheid in de plaatsnaam zelf. Zo klinkt Harkema Opeinde nu eenmaal mooier dan Buurse of Haaksbergen. Met het voegen van iets voor of achter de plaats- of streeknaam, reikte de verbeeldingskracht alweer iets verder. Het productiefste zijn de uitbreidingen met -ia en boys. Amelandia, Egmondia, Haaglandia, Klimmania, Limburgia, West-Frisia, Westlandia en Zaanlandia.

Veel Boys zijn er ook in Nederland. Een kleine selectie: Broekster Boys, Drachster Boys, Flevo Boys, Harkemase Boys, Keijenburgse Boys, Terneuzense Boys, Vroomshoopse Boys en Zwartemeerse Boys. Strikt genomen valt Bonifacius Boys hier buiten.

Eens een strijd om een IA-Trofee of een Boys-Cup, dat zou wat zijn. Wedstrijden als Brabantia tegen Zutphania en Hollandia tegen Neerlandia en om de Boys-Cup de Friese Boys tegen Victoria Boys en Enschedese Boys tegen Swift Boys. Spektakel verzekerd.

Een andere mogelijkheid voor een één-tweetje is die van de plaatsnaam plus het enthousiasmerende Vooruit. Best Vooruit, Drempt Vooruit, Enter Vooruit, Hoeve Vooruit, Rijssen Vooruit, Zenderen Vooruit. Een tikkie terug is er daar niet bij.

Er zijn ook clubs die hun naam hebben verbonden met het Koninklijk Huis. We treffen aan een paar Wilhelmina's, Juliana'31, Juliana'32, Irene'58, Beatrix'63, Oranje Nassau en PH (Prins Hendrik) uit Almelo. PW uit Enschede staat voor Prinses Wilhelmina en bestaat al sinds 1885. Een FC Willem Alexander heeft zich nog niet aangediend.

Hoe komt dat Kozakken Boys uit Werkendam eigenlijk aan zijn naam? De werkelijkheid is prozaïsch. Toen er na een fusie voor een nieuwe naam moest worden gekozen, voetbalde men op een terrein aan de 'Kozakkenstoep'. Ziedaar, Kozakken Boys. Alles lijkt mogelijk. Zo staken in 1952 in Elst drie mannen de koppen bij elkaar en richtten Musketiers op. Bij De Zwerver uit Kinderdijk had men voor de oprichting op diverse weilanden gespeeld waar men steeds werd weggestuurd. En dan Cluzona, een naam met raadsels omgeven. Een geneesmiddel, zou je zeggen. 'Je Cluzona al ingenomen?' 'Drie maal daags inwrijven met Cluzona en de uitslag verdwijnt binnen een week.' Nee, een medicijn is het niet, het betekent gewoon 'Club zonder naam'.

Gelukkig hebben al die andere clubs er wel een. Spelers en supporters identificeren zich er mee. Ze bepalen de uitslagen, die we op maandag in de krant kunnen zien staan.

En voor wie niet kan wachten tot maandagmorgen, is er natuurlijk ook nog teletekst. Al die clubs, ieder met hun eigen historie. Al die uitslagen. En elke wedstrijd zijn verhaal, welk verhaal laten we aan de verbeelding over.

Gemert-Baronie 1-3, Watervogels-Kaagvogels 3-0, Ulu Spor FC-Broekland 0-5, Robur et Velocitas-WWNA 1-2, Heeten-Hattem 4-1, Ratti-Halle 2-1. Heerlijk.

Peter Visser
Februari 2008

» Terug