1987, wie herinnert zich het niet: "het polletje van Hans van Breukelen". In de topper tegen Feyenoord in De Kuip raapt Hans in de voorlaatste minuut de op een polletje gras doodgevallen bal voor de tweede keer op. Scheidsrechter Bep Thomas besluit geheel volgens de regels een vrije trap tegen PSV te geven. Uit die vrije trap scoort Keje Molenaar namens Feyenoord de gelijkmaker. Een onvergetelijk moment uit onze voetbalhistorie. Voetbal, een sport waar het de kunst is om op gras te spelen, al meer dan 100 jaar lang.

Eigenlijk wilde ik niets over kunstgras schrijven omdat ik vond dat ik het maar eens positief moest benaderen. Ik was bang dat ik echt oud aan het worden was en bij elke verandering in onze samenleving ga klagen dat het vroeger beter was. Maar toen ik laatst bij onze club iemand de voordelen van kunstgras hoorde opsommen schoot het door me heen: dit kon wel eens een ordinaire samenzwering zijn.

Al jarenlang zijn alleen mannen en vrouwen die het nodig vinden om een stok te gebruiken om een bal in beweging te krijgen gebruikers van het kunstgras. Heel goed, niks aan veranderen zou ik zeggen. Maar direct (de Ten Cate's van deze wereld, gemeenten) en indirect (wasmachinefabrikanten, doktoren, pleisterfabrikanten) betrokkenen roepen wel iets te hard dat kunstgras de toekomst is. Zij proberen bestuursleden van voetbalverenigingen te overtuigen van het nut van kunstgrasvelden, enkel en alleen om eigen winsten te verhogen en/of kosten te besparen. De vraag naar kunstgrasvelden schiet uit de kunstmatige grond en Ten Cate kijkt er gniffelend naar. Wasmachinefabrikanten gniffelen mee, wetende dat de rubberen korrels ervoor zorgen dat zelfs uw wasmachine terugverlangt naar gras en modder. Doktoren die voetballers binnen zien komen met rug, knie - en achillespeesklachten en vervolgens - met moeite een geniepige glimlach onderdrukkend - meedelen dat het misschien wel tijd wordt voor een kunstknie. De pleisterfabrikanten zien hun omzet stijgen door de vele schaafwonden die veroorzaakt worden door het gras waar je volgens zogenaamde kenners "best slidings op kunt maken". Gemeentelieden roepen dat het onderhoud aan de velden drastisch verminderd en verkondigen trots dat er nu ook in weekenden gevoetbald kan worden waarin het zulk slecht weer is dat zelfs uw hond niet naar buiten wil.

Nou vraag ik mij af of we wel willen voetballen als het buiten hondenweer is. Geef mij maar ouderwets een herfstige zaterdagavond, regen tegen de ramen, en zien op voormalig teletekstpagina 603 en het huidige 802 dat het voetbal is afgelast. Heerlijk de zondag eens een keertje voor de kachel. Daarnaast wil ik al die hilarische momenten van polletjes en excuses voor nederlagen eigenlijk voor geen goud missen. Want hebt u als voetballer daar al aan gedacht? Ons wordt een zeer belangrijk excuus ontnomen voor die slechte voorzet, of zelfs die dramatische negentig minuten. Ik vermoed dan ook dat de scheidsrechters het zwaarder te verduren krijgen. Want als het slechte veld niet de boosdoener kan zijn, blijft er maar één gemeenschappelijke zondebok over.

Bovendien wordt als de kunstgrashype zo doorgaat het voetbal straks gedicteerd door behendige kleine mannetjes die denken dat je een wedstrijd wint na vijf panna's (voor de oudere generatie: poorten, tunnelen, iemand door de benen spelen). Een bal wordt niet meer met de binnenkant aangenomen, maar onder de voet. Op het kunstgrasveld gaat alles net een tikkeltje sneller zodat het steeds moeilijker wordt om een duel aan te gaan. Nou ben ik helemaal geen type dat het van fysieke kracht moet hebben, maar het hoort nu eenmaal bij het veldvoetbal. Wat ook bij veldvoetbal hoort zijn de weersinvloeden die het gras af en toe onvoorspelbaar maken. In de herfst de zachte velden. In de winter de ene helft ontdooid door het bleke zonnetje, de andere helft nog bevroren. In het voorjaar de ideale mat en het heerlijk ruikende gras. In de zomer velden die te hard zijn en waar het gras langer wordt gelaten waardoor de bal nauwelijks fatsoenlijk kan rollen.

Voetbal is een kunst waarbij je een seizoen lang je kunsten vertoond op gras. Leve Kunst op echt gras!

Frank Elsweier
oktober 2005

» Terug